RETTEN SOYUNAN BİLİR Vahdet-i Vücûd ve Fenâ İdrakine Felsefi Bir Bakış İnsan, varoluş yolculuğunda çoğu zaman biçimlerin, tanımların ve rollerin ardına sığınır. Görünenin kabuğunda oyalanan akıl; kusur aramakla, yargılamakla ve korku ile arzu arasına sıkışmakla kendini tüketir. Oysa hakikat, dışarıdan kuşatılan bir bilgi birikimi değil; içeriden soyunulan bir idraktir. Niyâzî-i Mısrî Nutk-i Şerifi Hamr-ı rûy-i […]
İNSANIN EĞİLMEYEN TARAFI Minnet Eylemem üzerine tarihsel bir anlatı 1. İNSAN İLK NE ZAMAN EĞİLDİ? İnsan, ilk kez ne zaman eğildi bilinmez. Belki bir hükümdarın huzurunda başını yere indirdiğinde… Belki kendisine sunulan bir lokmanın karşılığında susmayı kabul ettiğinde… Belki de yalnız kalmamak için doğru bildiği sözü içine gömdüğünde… İnsanın tarihi yalnızca kurduğu şehirlerin değil, önünde […]
Gafil Gezme Şaşkın üzerine tarihsel bir anlatı İnsan, ilk duvarını çamurdan ördüğü gün kendisini ölümden ayırdığını sandı. Toprağın üzerine evler, şehirler ve kaleler kurdu. Surlar yükseldikçe güvende olduğuna, taşlara kazıdığı adı kendisinden daha uzun yaşayacağına inandı. Hükümdarlar mezarlarını göğe doğru yükseltti. Ordular, dünyayı efendileri adına yürüdü. Şairler unutulmamak için geceler boyunca yazdı. Fakat zaman, hiçbirinin […]
ENFLASYON GERÇEKTE KİMİN VERGİSİ? Paranın değer kaybı, gelir dağılımı ve görünmeyen servet transferi Enflasyon genellikle fiyatların yükselmesi olarak anlatılır. Oysa mesele yalnızca marketteki etiketlerin değişmesi değildir. Enflasyon; aynı parayla daha az ürün alabilmek, birikimlerin değer kaybetmesi ve gelirin fiyatlara yetişememesi demektir. TCMB de enflasyonu fiyatlar genel seviyesindeki sürekli artış olarak tanımlar ve yüksek enflasyonun paranın […]
PARAYI KİM ÜRETİYOR? Borç, bankalar ve ekonomik bağımsızlık üzerine kısa bir değerlendirme Hazırlayan Murat Mustafa Ciritçi PARA SADECE BASILMAZ Modern dünyada para yalnızca merkez bankaları tarafından basılmaz. Kullandığımız paranın önemli bir bölümü, ticari bankaların kredi vermesiyle oluşan dijital mevduatlardan meydana gelir. Bir banka kredi verdiğinde bilançosuna bir alacak, müşterinin hesabına ise aynı miktarda mevduat yazar. […]
Firavun’un Çağında Musa Olabilmek İnsanlık teknolojide ilerlerken vicdanını neden geride bıraktı? İnsanlık, tarihinin bilimsel açıdan en ileri fakat ahlaki bakımdan en çelişkili dönemlerinden birini yaşıyor. Uzaya araçlar gönderiyor, yapay zekâ geliştiriyor ve yaşamın genetik şifrelerini çözmeye çalışıyoruz. Buna karşın dünyanın birçok yerinde çocuklar hâlâ açlık, savaş ve önlenebilir hastalıklar nedeniyle acı çekiyor. Bilgimiz büyüdü; fakat […]
Öz Bu çalışma; insanlığın biyolojik ömrünü uzatma, Dünya dışında yaşam kurma ve bu dönüşüme zihinsel olarak hazırlanma gerekliliğini bilimsel veriler doğrultusunda değerlendirmektedir. Yaşlanmanın yavaşlatılması ve Ay’da kalıcı yerleşim kurulması henüz önemli teknik sınırlamalara sahip olsa da rejeneratif tıp, uzay tarımı, robotik ve yerinde kaynak kullanımı alanlarındaki gelişmeler bu hedefleri araştırılabilir hâle getirmektedir. Türkiye’nin bu dönüşümde […]
İçindeki İçindedir Fîhi Mâ Fîh üzerine Geçenlerde kendime şu soruyu sordum: İnsan, hayatı boyunca gerçekten bir yere mi varmaya çalışıyor, yoksa kendisinden uzaklaşmak için mi durmadan yürüyor? Bu sorunun kesin bir cevabını bulamadım. Zaten bazı sorular cevaplanmak için değil, insanın içindeki sessizliği uyandırmak için vardır. Fîhi Mâ Fîh’i okurken de böyle hissettim. Mevlânâ’nın sohbetlerinden derlenen […]
Beni Bende Arama İnsan bazen kendisini bulmak için değil, kendisinden kurtulmak için yola çıkar. Bu gece içimde, uzun zamandır kapısını açmadığım bir odaya girdim. Ne bir kandil yanıyordu ne de beni karşılayan biri vardı. Ortada yalnızca bana benzeyen boş bir sandalye duruyordu. Oturdum. İlk kez kendimden kaçmadan, kendimle aynı odada kaldım. “Bunca yolu neden yürüdük?” […]